• icon-facebook
  • icon-twitter
  • icon-google
  • icon-linkedin

ผักโขมหนาม สรรพคุณและประโยชน์ของผักโขมหนาม 27 ข้อ !

icon-calendar เผยแพร่: 13/11/2013 (แก้ไขล่าสุด: 26/06/2014)
icon-view 1,257 ครั้ง
ผักโขมหนาม

advertisements

ผักโขมหนาม

ผักโขมหนาม ชื่อสามัญ Spiny amaranth, Spiny Pigweed ผักโขมหนาม ชื่อวิทยาศาสตร์ Amaranthus spinosus Linn. จัดอยู่ในวงศ์ AMARANTHACEAE เช่นเดียวกับ ผักโขม ผักโขมสวน ผักโขมหัด และบีทรูท นอกจากนี้ผักโขมหนามยังมีชื่ออื่นๆ อีกเช่น ผักขมหนาม, ผักหมหนาม, ผักขมสวน (ภาคกลาง), ผักโหมหนาม (ภาคใต้), ปะตึ, ปะตี (เขมร), แม่ล้อคู่, กะเหม่อลอมี แม่ล้อกู่ (แม่ฮ่องสอน-กะเหรี่ยง), ด่อเร่น (ปะหล่อง), บะโด่ (ลั้วะ) เป็นต้น โดยมีถิ่นกำเนิดในแถบอเมริกาเขตร้อน[1],[3],[4],[5],[7]

ลักษณะของผักโขมหนาม

  • ต้นผักโขมหนาม จัดเป็นพืชล้มลุก มีอายุสั้นประมาณ 2-4 เดือน เมื่อออกดอกติดเมล็ดแล้วจะค่อยๆ เหี่ยวแห้งตายไปเอง หรือเรียกว่าเป็นพืชที่มีอายุปีเดียว ลำต้นมีลักษณะตั้งตรงและแตกกิ่งมาก ลำต้นเป็นเหลี่ยมหรือกลม ผิวเรียบ มีร่องละเอียดตามความยาวของลำต้น มีความสูงประมาณ 1 เมตร การเกาะติดของใบบนกิ่งเป็นแบบสลับ ขยายพันธุ์ด้วยวิธีการเพาะเมล็ด[1]

ลักษณะผักโขมหนาม

ต้นผักโขมหนาม

  • ใบผักโขมหนาม มีใบเป็นใบเดี่ยว ลักษณะของใบเป็นรูปไข่ หรือเป็นรูปไข่แกมรูปใบหอกกว้าง ใบมีขนาดกว้างประมาณ 4 เซนติเมตร และยาวประมาณ 7 เซนติเมตร ปลายใบแหลม ส่วนโคนใบสอบแคบ ลักษณะของขอบใบเป็นคลื่นเล็กน้อย ส่วนก้านใบยาวประมาณ 7 เซนติเมตร และมีหนามแหลมยาว 2 อันอยู่ที่โคนก้านใบ[1]

ใบผักโขมหนาม

  • ดอกผักโขมหนาม ออกดอกเป็นช่อแบบช่อเชิงลด หรือเป็นช่อแบบกระจุก ออกที่บริเวณปลายกิ่ง ตามซอกใบ ซอกกิ่ง ดอกย่อยมีขนาดเมล็ด ลักษณะของกลีบดอกเป็นเหมือนกาบปลายแหลมสีขาวและเขียวขนาดเล็ก[1]

ดอกผักโขมหนาม

  • ผลผักโขมหนาม ผลเป็นแบบแห้งแล้วแตก เป็นรูปขอบขนาน ปลายแยกเป็น 3 พู โดยจะแตกตามขวางของผล ในผลมีเมล็ด ลักษณะของเมล็ดเป็นรูปทรงกลมตรงกลางทั้งสองด้านจะนูน มีขนาดเล็กมากประมาณ 0.05 เซนติเมตร และเมล็ดผักโขมหนามมีสีน้ำตาลเป็นมันเงา[1],[2]

เมล็ดผักโขมหนาม

คุณค่าทางโภชนาการของผักโขมหนาม ต่อ 100 กรัม

ในส่วนของใบผักโขมหนามในส่วนที่รับประทานได้ จะประกอบไปด้วย เบต้าแคโรทีน 4-8 มิลลิกรัม, วิตามินซี 60-120 มิลลิกรัม, ธาตุแคลเซียม 300-400 มิลลิกรัม, และธาตุเหล็ก 4-9 มิลลิกรัม โดยถือว่าผักโขมหนามเป็นผักที่มีวิตามินซีสูงสุดชนิดหนึ่ง[5]

ผักขมหนาม

สรรพคุณของผักโขมหนาม

  1. ช่วยลดและต่อต้านอนุมูลอิสระ เนื่องจากผักโขมหนามเป็นผักที่วิตามินซีสูงมาก[5]
  2. ช่วยแก้ไข้ ระงับความร้อนในร่างกาย (ราก)[6]
  3. ใช้รักษาเด็กที่ลิ้นเป็นฝ้าละออง มีอาการเบื่ออาหาร (ราก)[6]
  4. สรรพคุณผักโขมหนาม รากช่วยแก้อาการช้ำใน (ราก)[6]
  5. ช่วยแก้อาการจุกเสียด (ราก)[5]
  6. ช่วยแก้อาการแน่นท้อง ด้วยการใช้ทั้งต้นนำมาต้มกับน้ำดื่ม (ทั้งต้น[2],[3], ราก[6])
  7. ใช้เป็นยาระบายในเด็ก (ต้น,ใบ,ราก)[3],[5]
  8. สมุนไพรผักโขมหนาม ช่วยรักษาอาการบิดถ่ายเป็นเลือด (ทั้งต้น)[7]
  9. ทั้งต้นผักโขมหนาม มีฤทธิ์ในการบีบตัวของลำไส้เล็ก (ทั้งต้น)[2]
  10. ผักโขมหนาม สรรพคุณช่วยแก้อาการตกเลือด ด้วยการใช้ทั้งต้นนำมาต้มกับน้ำดื่ม (ราก,ทั้งต้น)[2],[3],[5],[6]
  11. ใช้ทั้งต้นนำมาต้มกับน้ำดื่ม สรรพคุณช่วยขับปัสสาวะ (ทั้งต้น[2],[3], ราก[5])
  12. ช่วยแก้หนองใน รักษากามโรค (ราก)[5]
  13. ช่วยรักษาอาการตกขาวของสตรี (ทั้งต้น)[7]
  14. ช่วยรักษานิ่วในถุงน้ำดี ด้วยการใช้ต้นสดที่มีสีเขียวจำนวน 200 กรัม ต้มกับไส้หมู 1 ท่อน แล้วนำมารับประทานอาการจะดีขึ้น (ต้นสด)[7]
  15. รากมีฤทธิ์ช่วยต่อต้านสารพิษที่มาทำลายตับได้ (ราก)[2]
  16. ทั้งต้นผักโขมหนาม ใช้ผสมกับข้าวโพดทั้งต้น ต้มกับน้ำดื่มแก้บวม (ทั้งต้น)[2]
  17. ใบผักโขมหนาม ในประเทศอินโดนีเซียใช้ในการพอกแผล (ใบ)[3]
  18. ใช้แก้ฝี ด้วยการใช้รากผักโขมหนามนำมาเผาไฟพอข้างนอกดำ ใช้จี้ที่หัวฝี ช่วยทำให้ฝีที่แก่แตก (ราก)[2],[6]
  19. ช่วยแก้ขี้กลาก (ราก)[6]
  20. ใบนำตำใช้พอกปิดแผลที่เป็นหนอง (ใบ)[5]
  21. ช่วยรักษาแผลไฟไหม้น้ำร้อนลวก (ใบ)[5]
  22. ช่วยแก้อาการบวมอักเสบต่างๆ (ทั้งต้น)[7]
  23. ช่วยแก้พิษ (ราก)[6]
  24. ช่วยแก้พิษงู งูกัด (ใบ[5], ทั้งต้น[7])
  25. ช่วยแก้อาการคันตามผิวหนัง (ต้น,ใบ,ราก)[3] ใบต้มกับรากใช้อาบช่วยรักษาอาการคันตามผิวหนัง (ใบ,ราก)[5]
  26. ช่วยขับและส่งเสริมการไหลของน้ำนมของสตรี ด้วยการใช้ทั้งต้นนำมาต้มกับน้ำดื่ม (ทั้งต้น[2],[3], ราก[5],[6])

ข้อควรรู้ ! : มีรายงานจากประเทศบราซิลว่า ผักโขมหนามมีพิษต่อวัว ควายและม้า ทำให้สัตว์เลี้ยงดังกล่าวเกิดอาการเบื่ออาหาร เซื่องซึม น้ำหนักตัวลดลง มีอาการท้องเสียและกลิ่นเหม็นมาก บางครั้งอาจมีเลือดปนออกมาในอุจจาระ[2]

advertisements

ประโยชน์ของผักโขมหนาม

ประโยชน์ผักโขมหนาม ผักโขมหนามสามารถใช้รับประทานเป็นผักได้ หรือจะนำลำต้นไปประกอบอาหารก็ได้ ด้วยการลอกเปลือกและหนามออกให้หมด ส่วนใบ ยอดอ่อน และดอก ใช้นึ่งกิน หรือนำไปคั่ว หรือผัด ยอดอ่อนใช้ทำแกงจืด แกงเลียง แกงส้ม แกงอ่อม แกงใส่เนื้อหมู ผัดน้ำมัน ฯลฯ ส่วนต้นอ่อนนำไปแกง[3],[4],[5]

รูปผักโขมหนาม

References
  1. ฝ่ายปฏิบัติการวิจัยและเรือนปลูกพืชทดลอง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.  “ผักขมหนาม“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: clgc.rdi.ku.ac.th.  [13 พ.ย. 2013].
  2. อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล.  “ผักโขมหนาม“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.pharmacy.mahidol.ac.th.  [13 พ.ย. 2013].
  3. ระบบฐานข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่ของชุมชน สำนักงานพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานชีวภาพ (องค์การมหาชน).  “ผักโขมหนาม“.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.bedo.or.th.  [13 พ.ย. 2013].
  4. โครงการเผยแพร่ข้อมูลทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่นบนพื้นที่สูง สถาบันวิจัยและพัฒนาที่สูง (องค์กรมหาชน).  “Spiny amaranth, Spiny pigweed”.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: eherb.hrdi.or.th.  [13 พ.ย. 2013].
  5. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ.  “ผักโขมหนาม สมุนไพรมากคุณค่า”.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: www.thaihealth.or.th.  [13 พ.ย. 2013].
  6. รายการสาระความรู้ทางการเกษตร ฝ่ายวิจัยและบริการวิชาการ คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่.  “เรื่อง ผักขม“.  บทความวิทยุรายการสาระความรู้ทางการเกษตร ประจำวันจันทร์ที่ 18 กันยายน 2543.  [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก: natres.psu.ac.th.  [13 พ.ย. 2013].
  7. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.  [ออนไลน์].  เข้าถึงได้จาก: dc.oas.psu.ac.th/dcms/files/03180/Chapter4(8-50).pdf‎.  [13 พ.ย. 2013].

ภาพประกอบ : www.flickr.com (by Prof KMS, mingiweng, dinesh_valke, Navida2010, judymonkey17, Foggy Forest)

เรียบเรียงข้อมูลโดย ฟ ริ น น์ .com

advertisements

Disclaimer : บทความที่มีเนื้อหาเกี่ยวเนื่องกับสุขภาพทั้งหมด ทางเว็บไซต์ได้รวบรวมไว้เพื่อเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจแก่ผู้อ่านเท่านั้น จึงไม่สามารถนำไปใช้อ้างอิงหรือใช้แทนการวินิจฉัยของแพทย์ได้ หากมีการนำข้อมูลในเว็บไซต์ไปใช้ ทางเว็บไซต์จะไม่รับผิดชอบต่อความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นได้ โปรดอ่านเพิ่มเติมหน้านโยบายและเงื่อนไขการใช้งานเว็บไซต์